0031 6 80163594
info@marathonmama.nl
Marathon mama

Hoe stem je training, voeding en herstel af op de unieke fysiologie van vrouwen?

Cathelijne Huis in 't Veld

Hoe stem je training, voeding en herstel af op de unieke fysiologie van vrouwen?

Hoe stem je training, voeding en herstel af op de unieke fysiologie van vrouwen?


Als vrouwen en mannen sporten, volgen ze vaak dezelfde trainings- en voedingsrichtlijnen. Maar wist je dat deze richtlijnen grotendeels zijn gebaseerd op onderzoek dat voornamelijk op mannen is gedaan? Vrouwen hebben een compleet andere fysiologie, gedreven door hun hormonale cyclus en levensfases zoals zwangerschap, postpartum en de overgang. Het aanpassen van training, voeding en herstel aan deze unieke factoren kan niet alleen prestaties verbeteren, maar ook de gezondheid op lange termijn ondersteunen.


In dit blog deel ik inzichten uit mijn werk als coach, ondersteund door de wetenschappelijke inzichten van Dr. Stacy Sims, die de uitspraak “Women are not small men” bekend maakte. Hier ontdek je hoe je training en voeding strategisch kunt afstemmen op de cyclus en levensfases van vrouwen.


De invloed van de menstruatiecyclus op training


De menstruatiecyclus bestaat uit twee hoofdperiodes: de folliculaire fase en de luteale fase. Beide hebben een uniek effect op prestaties en herstel.

1. Folliculaire fase (lage hormoonfase):

Deze fase begint op de eerste dag van de menstruatie en wordt gekenmerkt door lage niveaus van oestrogeen en progesteron. Dit is een ideale periode voor intensieve trainingen:

• Spieropbouw is efficiënter.

• Kracht en herstel zijn beter.

• Intensieve trainingen zoals HIIT en krachttraining geven optimale resultaten.

2. Luteale fase (hoge hormoonfase):

Na de eisprong stijgen progesteron- en oestrogeenniveaus. Dit heeft een andere impact:

• Het lichaam herstelt minder efficiënt.

• Er zijn meer bloedsuikerschommelingen.

• Plan in deze fase lichtere trainingen, zoals mobiliteitsoefeningen, coördinatiewerk of actieve hersteldagen.


💡 Praktische tip: Rond de ovulatie stijgt het hormoon relaxine, wat zorgt voor meer gewrichtsversoepeling. Dit verhoogt het risico op blessures. Plan tijdens deze periode techniektraining of lage impact oefeningen.


Low Energy Availability (LEA): Het verborgen gevaar


Bijna 46% van recreatief sportende vrouwen krijgt te maken met Low Energy Availability (LEA), een energietekort waarbij je lichaam onvoldoende brandstof heeft om dagelijkse activiteiten én training te ondersteunen.


Wat gebeurt er bij LEA?

• Hormonen zoals estradiol en progesteron dalen, terwijl cortisol (stresshormoon) stijgt.

• Dit kan leiden tot:

• Cyclusproblemen (zoals het uitblijven van de menstruatie).

• Botontkalking, met verhoogd risico op stressfracturen.

• Verminderde prestaties en langzamer herstel.


💡 Voedingsrichtlijn:

Vrouwen hebben minstens 45 kcal per kilogram vetvrije massa (FFM) per dag nodig. Plan koolhydraatrijke snacks vóór en na de training om je energiebalans te ondersteunen. Vermijd strenge diëten zoals keto of vasten, omdat deze een negatief effect hebben op hormonale gezondheid en prestaties.


Hydratatie tijdens de cyclus: wat je moet weten


Hydratatie is een ander belangrijk onderwerp dat vaak wordt onderschat. Je vochtbehoefte verandert door hormonale schommelingen:

• Folliculaire fase:

• Water wordt efficiënter opgenomen.

• Minder behoefte aan elektrolyten.

• Luteale fase:

• Verhoogd natriumverlies door zweet.

• Het lichaam heeft meer vocht en elektrolyten nodig, maar minder dorst.

• Te veel puur water drinken kan de vochtbalans verstoren en in extreme gevallen leiden tot watervergiftiging.


💡 Praktische tip: Kies voor hydratatiebronnen zoals groenten, fruit, soep of elektrolytenrijke dranken in plaats van alleen water.


Training en voeding in verschillende levensfases


Naast de cyclus spelen ook levensfases een grote rol in hoe vrouwen zouden moeten trainen en eten:

1. Zwangerschap:

• Beweging blijft belangrijk, maar de nadruk ligt op veiligheid en comfort.

• Voorkom oververhitting en zorg voor voldoende hydratatie.

2. Postpartum:

• Focus op herstel van de bekkenbodem en het progressief opbouwen van kracht en cardio.

• Geduld is essentieel; herstel kan maanden duren.

3. Overgang:

• Door dalende oestrogeenniveaus neemt het vermogen om spiermassa op te bouwen af.

• Zware krachttraining en korte, intensieve intervallen zijn essentieel.

• Verhoog de eiwitinname tot 30-40 g per maaltijd om spierverlies te compenseren.


💡 Praktische tip: Pas het trainingsvolume aan op basis van energieniveau en hormonale veranderingen. Kijk altijd naar het individu en diens behoeften.


Waarom cyclustraining de norm zou moeten zijn


Cyclustraining biedt een nieuwe manier om training, voeding en herstel af te stemmen op de unieke fysiologie van vrouwen. Door rekening te houden met hormonale schommelingen en levensfases kun je:

• Blessures voorkomen.

• Prestaties verbeteren.

• De gezondheid op lange termijn ondersteunen.


💡 Aan de slag: Begin met cyclustracking. Apps zoals Clue of Garmin kunnen hierbij helpen. Gebruik deze inzichten om zware trainingen en rustperiodes strategisch in te plannen.


Sluit je aan bij mijn powertalk!


Ben je een kinesist, personal trainer of sportprofessional en wil je meer leren over hoe je deze kennis kunt toepassen in je werk? Op 30 januari geef ik een online powertalk via SmartEducation waarin ik dieper inga op deze onderwerpen.


➡️ Schrijf je nu in en ontdek hoe je training en voeding kunt afstemmen op de unieke behoeften van vrouwen.


Volg me op Instagram (@_marathonmama) voor meer tips over vrouwen en sport. Tot snel!


Vrouwelijke hardloopcoach deelt tips over urineverlies tijdens het hardlopen.
door Cathelijne Huis in t Veld 26 maart 2025
Urineverlies tijdens het hardlopen? Dit kan verschillende oorzaken hebben, zoals een verkeerde loophouding, een verzwakte of juist te gespannen bekkenbodem, hormonale veranderingen of verkeerde trainingstechnieken. In deze post deelt een ervaren hardloopcoach waardevolle inzichten en tips om dit probleem aan te pakken, zodat je weer vol vertrouwen kunt hardlopen. Leer hoe je jouw bekkenbodemspieren effectief traint, je loophouding optimaliseert en welke factoren nog meer een rol spelen bij urineverlies tijdens het sporten.
15 februari 2025
De perfecte balans tussen kracht, HIIT en hardlopen
door cathelijne 6 september 2022
Twee vliegen in een klap
door Cathelijne Huis in t Veld 23 augustus 2022
Van zwangerschap naar een halve Ironman: het inspirerende verhaal van Pauline Als coach help ik moeders niet alleen om weer fit te worden na hun zwangerschap, maar om sterker en fitter dan ooit te worden. Het maakt niet uit waar je begint – met de juiste begeleiding en mindset is er vaak veel meer mogelijk dan je denkt. Een prachtig voorbeeld hiervan is Pauline, die na haar derde zwangerschap niet alleen weer begon met hardlopen, maar uiteindelijk zelfs een halve Ironman voltooide! Pauline’s reis: van rugklachten naar triatleet Pauline deelde haar ervaring: *“Als iemand mij 1,5 jaar geleden had verteld dat ik een halve Ironman zou finishen, had ik diegene keihard uitgelachen. Ik was hoogzwanger van ons derde kindje en had vreselijke rugklachten. Tien jaar geleden liep ik de New York Marathon en ik was altijd redelijk sportief, maar door mijn zwangerschappen voelde dat als iets uit het verleden. Soms kon ik niet eens normaal mijn kind op bed leggen, laat staan hardlopen. Maar toen ontmoette ik Cathelijne en begon ik na mijn derde zwangerschap met trainen. Eerst voorzichtig, met een opbouw naar hardlopen. Dit ging zo goed dat ik geïnspireerd raakte om een stap verder te gaan en te trainen voor een triathlon. Misschien een tikje te ambitieus – want nog geen jaar later had ik me ingeschreven voor de Ironman 70.3: 1,8 km zwemmen, 90 km fietsen en 21 km hardlopen. Ik kocht een racefiets, nam zwemlessen en begon vol goede moed aan mijn voorbereiding. Het was een jaar van pieken en dalen. Vaak wilde ik meer dan verstandig was en liep ik mezelf voorbij. Ik weet nog dat Cathelijne tegen me zei: ‘Dit is echt een soort revalidatie.’ En zo voelde het ook. Gelukkig hielp ze me om op tijd een stap terug te doen. Ik leerde dat rust soms net zo belangrijk is als training. En toen was het zover… Ik heb van begin tot eind genoten en geen seconde gedacht dat het me niet zou lukken. In 6 uur en 29 minuten voltooide ik mijn eerste halve Ironman. Anything is possible – dat blijkt maar weer!”* Slim trainen na je zwangerschap: de sleutel tot succes Ik ben ontzettend trots op Pauline . Haar doorzettingsvermogen en inzet waren geweldig, maar deze prestatie kwam niet vanzelf. De samenwerking met fysiotherapeut Johanneke Heeres hielp haar om blessures te overwinnen, en samen hebben we stap voor stap gewerkt aan een sterke basis. Pauline’s verhaal laat zien dat, met de juiste aanpak, je veel verder kunt komen dan je misschien denkt – ook na een zwangerschap. Wil jij ook (weer) beginnen met hardlopen na je zwangerschap? Of je nu je eerste 5 km wilt lopen of droomt van een triathlon, de juiste opbouw is cruciaal om blessures te voorkomen en je lichaam sterker te maken. In mijn online cursus ‘Hardlopen na zwangerschap’ leer je precies hoe je dit veilig opbouwt, met een combinatie van krachttraining, stabiliteitsoefeningen en hardloopschema’s. 🔹 Voor wie? Moeders die op een verantwoorde manier willen beginnen met hardlopen na hun zwangerschap. 🔹 Wat krijg je? Een compleet stappenplan met bewezen methodes voor een sterke comeback. 🔹 Extra begeleiding? Je kunt deelnemen aan groepscoaching en live Q&A-sessies! 💡 Wil je, net als Pauline, een persoonlijk trainingsplan en 1-op-1 coaching om jouw sportieve doelen te bereiken? Ik bied ook individuele coaching aan, afgestemd op jouw situatie en ambities. Wil jij weer met vertrouwen en plezier sporten? 👉 Schrijf je hier in voor de online cursus! Of neem contact met me op voor 1-op-1 coaching en een persoonlijk plan dat bij jou past!
Share by: